Cách xử lý trật khớp

Hôm trước ở sắp nhà tôi có người bị ngã trật khớp nhưng không ai biết cách sơ cấp cứu, cuối cùng phải để người bệnh nằm yên đợi xe cấp cứu tới đưa đi. Xin bác sĩ giải đáp cách xử lý trật khớp?

Hoàng Đình Quân(hoangquan... @gmail.com)

Sau 1 chấn thương như ngã, té xe hay vận động mạnh, đột ngột, thường gây ra trật khớp. Các khớp hay bị trật là khớp  háng, khớp gối, khớp khuỷu, khớp vai, các khớp nhỏ như khớp ngón chân, ngón tay... Triệu chứng trật khớp là: sau chấn thương, bệnh nhân thấy đau ở chỗ hoặc sắp chỗ trật khớp; sưng, phù nề tại khớp; khó hoặc không thể cử động  được, biến dạng khớp.

Cách xử lý lúc bị trật khớp: bệnh nhân không nên nỗ lực cử động khớp, vì có thể gây tổn thương khớp, phần mềm, các dây chằng, mạch máu, thần kinh quanh khớp. Người sơ cứu: cố định tạm thời khớp bị trật tại tư thế hiện tại. Ví dụ trật khớp khuỷu, bệnh nhân sẽ có tư thế gấp khuỷu, người sơ cứu dùng một miếng vải hay cái khăn cố định khuỷu vào thân người. Cách thông dụng nhất là trật khớp tay có thể cố định bằng cách cột tay vào thân người; trật khớp ở chân thì có thể cột 2 chân lại với nhau, sử dụng chân lành làm nẹp cố định cho chân bị thương. Không cải thiện nắn khớp. Nếu có đá lạnh thì chườm lên vùng khớp tổn thương trong 10 - 15 phút để giúp giảm phù nề quanh khớp tổn thương. Sau đó, đưa người bị thương tới cơ sở y tế sắp nhất để điều trị tiếp.

BS. Nguyễn Bằng Việt

Phòng chữa chứng đầy hơi

Bệnh hen có di truyền?

Ðề bộ phận viêm xương tủy hàm

 

Read More

Ngủ ngon nhờ thực phẩm

Mỗi khi thay đổi thời tiết, cơ thể khó và chậm thích ứng với sự đánh tráo nên nhiều người khó ngủ. Đối với người già, người mắc bệnh xương khớp, huyết áp, tim mạch… dễ mất ngủ. Những thực phẩm sau có thể khắc phục tình trạng trên.

Ngũ cốc và các loại hạt: Theo các nhà nghiên cứu ngũ cốc nguyên hạt ít đường có thể giúp con người ngủ ngon hơn. Ngũ cốc được bổ sung thêm sữa chua có thể giúp kích hoạt chất serotonin trong não, vốn có khả năng chi phối tâm trạng và giấc ngủ. Khi mức serotonin trong cơ thể nâng cao cao, chúng làm cho con người cảm thấy buồn ngủ. Vì vậy, ngoài cơm có thể nấu các món cháo, súp như: cháo kê, cháo yến mạch, cháo hướng dương,… rất giàu dinh dưỡng, nhiều triptophan, tốt cho lá lách, dạ dày và giấc ngủ.

Củ và hạt sen: Trong củ và hạt sen có chứa một lượng to cacbonhydrat, canxi, phốt pho, sắt, và các loại vitamin… có tác dụng an thần, làm mạnh dương khí, dưỡng huyết điều hòa tạng phủ… Có thể điều trị chứng thiếu máu, mất ngủ. Vì vậy, có thể chế biến thành món canh củ sen, chè hạt sen hoặc cho hạt sen về các món ăn vịt tiềm, gà tiềm, dạ dày nhồi, chim bồ câu, gà ác hầm thật nhừ với hạt sen để ăn, rất hiệu quả. Đơn giản hơn hàng ngày có thể uống trà tim sen hay còn gọi là tâm sen bạn sẽ thấy được hiệu quả của nó trong việc nỗ lực giấc ngủ.

Cây xấu hổ: Hay còn gọi là cây mắc cỡ (trinh nữ), mọc hoang khắp nơi. Theo nghiên cứu cây xấu hổ có vị ngọt, se, tính hơi hàn, ít độc, tác dụng an thần, làm dịu thần kinh, giảm đau, long đàm, chống ho, hạ nhiệt, tiêu viêm, lợi tiểu. Toàn cây chứa ancaloit là mimosin và crocetin, flavonosit. Trong lá và rễ đều có selen nên chữa đau nhức xương khớp rất hiệu quả. Dân gian thường sử dụng nước sắc của cây xấu hổ hoặc phối hợp với 1 số vị khác chữa suy nhược thần kinh, mất ngủ. Mỗi ngày dùng 20g sắc lấy khoảng 100ml uống mỗi tối trước lúc đi ngủ.

Trà hoa cúc giúp giấc ngủ sâu hơn.

Trà hoa cúc: Mỗi ngày uống 1 - 2 tách trà hoa cúc giúp bạn cảm thấy thật thư giãn trước lúc đi ngủ. Ngoài ra, trà hoa cúc còn làm cho cơ thể bạn luôn ấm áp, khiến giấc ngủ sâu hơn. Vì thế, hãy uống 1 tách trà hoa cúc nửa giờ trước khi đi ngủ sẽ làm cho tất các khiếu nại như chứng mất ngủ, ngủ không ngon giấc của bạn biến mất hoàn toàn.

Ngoài ra, để có giấc ngủ tốt tránh uống cà phê, trà đặc ít nhất 8 tiếng trước khi đi ngủ. Tránh uống rượu bia, các thức ăn, gia vị cay nóng. Không ăn nhiều hoặc để bụng đói đều làm khó ngủ. Thể dục, vận động làm cho dễ ngủ, nhất là thể dục vào xế chiều. Làm nóng thân thể (ngâm người vào bồn nước) về lúc xế chiều giúp ngủ say. Phòng ngủ mát mẻ giúp ngủ ngon vì nhiệt độ cơ thể giảm xuống vào ban đêm, bộ phận nóng bức sẽ làm thức giấc.

Bác sĩ Phi Yến

 

Hỗ trợ điều trị nâng cao huyết áp với cây hoa ngâu

Viêm tắc tia sữa – nỗi ám ảnh các bà mẹ sau sinh

5 lý do bạn cần thay đổi biện pháp tránh thai đang dùng

 

 

Read More

Tràn dịch ở màng tim

Hỏi: Nghe nói màng ngoài tim có tới hai lá và giữa 2 lá này sẽ có dịch. Khi bệnh viêm xảy ra sẽ làm dịch tràn về lá này phải không? chẩn đoán bằng phương một thể gì?

(Lê Hữu Triều - Đồng Tháp)

Trả lời: Màng ngoài tim bao phủ mặt ngoài của trái tim, thật sự màng này có tới 2 lá sát vào nhau: lá thành và lá tạng. Lá tạng là màng trong nằm ôm sát cơ tim và lớp mỡ phía ngoài cơ tim. Lá thành được cấu tạo bởi mô sợi, nó ngăn cách tim với các cơ quan xung quanh tim.

 

Màng ngoài tim được gắn với các cấu trúc xung quanh bằng dây chằng: xương ức, cột sống, gân cửa hàng của cơ hoành. Màng ngoài tim có rất nhiều chức năng. Đó là việc giữ cho tim có cấu trúc tốt nhất, tránh tình trạng tim giãn đột ngột, ngăn chặn sự đổ đầy quá mức của tim, ngăn cách tim với cấu trúc xung quanh cũng như giảm ma sát với các cấu trúc này lúc tim co bóp… tuy nhiên như đã nêu, có thể không cần thiết màng ngoài tim thì chức năng tim cũng được duy trì. Giữa hai lá của màng ngoài tim chứa rất ít dịch (15 - 30ml), khả năng dự trữ thêm của nó cũng rất hạn chế. Dịch này giúp cho 2 lá thành và tạng không cọ sát vào nhau. Áp lực trong màng ngoài tim rất thấp làm cho hai lá không rời nhau được, thông thường áp lực này khoảng âm 1 - hai mmHg. Phần to viêm màng ngoài tim sẽ gây ra tràn dịch màng ngoài tim. Khi màng ngoài tim bị viêm sẽ gây ra đau ngực nhiều (đau như dao đâm tại sau xương ức, lan lên cổ hay ra sau lưng, tăng lúc thở vào và ho). Kèm với đau ngực là tình trạng khó thở nhưng tùy vào mức độ tràn dịch.

Để xác định chẩn đoán, ngoài xét nghiệm máu tổng quát bệnh nhân được đo điện tim, chụp X-quang, siêu âm tim và thông tim. Trong đó siêu âm có giá trị nhiều nhất vì dễ làm và kết quả chính xác trong việc xác định lượng dịch trong khoang màng tim.

Bs.CkII. Đặng Minh Trí

Bí kíp chống lão hóa bằng phương pháp tự nhiên

Bệnh bạch cầu cấp dòng tủy có thuốc chữa?

Thầy thuốc quân hàm xanh và lá đơn của người nghèo ven biển

 

Read More

Ho

Các nguyên do gây ho thường gặp

TS. Nguyễn Thanh Hồi, Phó Tổng thư ký Hội hô hấp Việt Nam cho biết, ho là một hoạt động phản xạ bảo vệ nhằm làm sạch các chất gây kích thích hoặc làm nghẽn đường dẫn không khí. Nếu đờm được tạo ra, ho được gọi là ho có đờm. Nếu không có đờm, thì được gọi là ho khan.

Ho là biểu hiện thường thấy nhất của các bệnh phổi và một số bệnh ngoài phổi. Ho có thể gây ra bởi 1 kích thích ở đường dẫn không khí phía trên: họng và khí quản, có thể là do hít phải các hạt nhỏ hoặc là do chất nhầy từ mũi chảy xuống. Ho cũng thường được gây ra bởi sự sưng viêm của đường dẫn khí phía trên, phổ biến là do hậu quả của một lây nhiễm vi- rút như bệnh cúm hay cảm lạnh, ít gặp hơn là 1 dị vật nhỏ, ví dụ như côn trùng, khói bụi bị hít về và gây ho dữ dội hoặc trong trường hợp có dịch dạ dày trào ngược lên trên họng gây cảm giác ngứa, vướng ở họng và gây ho kéo dài (hội chứng trào ngược dạ dày - thực quản).

Không tuỳ ý dùng thuốc kháng sinh điều trị ho.

Ho trầm trọng hơn có thể báo hiệu cho những tổn thương tại phổi gây ra bởi các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi, viêm phế quản cấp. Hen phế quản (bệnh suyễn), là hội chứng mà các đường dẫn khí ở phổi bị hẹp lại và phù nề, gây ra cơn ho, mà thường nặng hơn về ban đêm và lúc vận động. Những người hút thuốc lá, thuốc lào hoặc hít phải khói bụi kéo dài, nay có hiện tượng ho liên tục cần lưu ý và đi khám bệnh vì họ có thể đã mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hoặc thậm chí ung thư phổi. Việc hút thuốc gây ra tổn thương cho các tế bào lông chuyển (lông nhỏ li ti) bên trong các đường dẫn khí, các lông chuyển này có đóng góp trong quy trình bình thường của phổi là làm sạch các chất nhầy dư thừa. Ho cũng có thể do sử dụng một số thuốc như thuốc ức chế men chuyển trong điều trị nâng cao huyết áp hoặc những trường hợp suy tim cũng có thể có ho, khó thở…

Tóm lại, phần lớn các cơn ho là do 1 sự kích thích ngắn hạn tại đường hô hấp và thường tự biến mất. Trong các trường hợp khác, ho có thể là dấu hiệu của một rối loạn nghiêm trọng của phổi mà cần được điều trị về y tế. Hầu hết các trường hợp lúc có hiện tượng ho đều cần phải đi khám để phát hiện các bệnh lý, mà lúc điều trị những bệnh này sẽ giảm ho.

Chỉ sử dụng thuốc giảm ho trong trường hợp ho không có đờm (ho khi cảm cúm, ho do kích ứng, dị ứng), ho nhiều làm người bệnh mệt mỏi, mất ngủ. Không sử dụng thuốc làm giảm ho trong trường hợp ho có đờm (trong bệnh viêm phế quản mạn, giãn phế quản…) vì ho được coi như cơ chế bảo vệ có lợi, làm sạch đường thở.

Các thuốc giảm ho

Các thuốc giảm ho được chia làm 2 loại là thuốc giảm ho ngoại biên và thuốc giảm ho trung ương

- Thuốc giảm ho ngoại biên: có tác dụng làm giảm nhạy cảm của các receptor gây phản xạ ho tại đường hô hấp. Một số thuốc làm dịu ho do có tác dụng bảo vệ, bao phủ các receptor cảm giác tại họng, hầu như glycerol, mật ong, các siro đường mía. Thuốc gây tê các ngọn dây thần kinh gây phản xạ ho như benzonatat, bạc hà (menthol), lidocain, bupivacain…

- Thuốc giảm ho trung ương: Đây là các thuốc có tác dụng ức chế trực tiếp, làm nâng cao ngưỡng kích thích của địa chỉ ho tại hành tuỷ, song song có tác dụng an thần, ức chế nhẹ cửa hàng hô hấp. Thuộc nhóm này gồm các thuốc sau:

Codein được dùng trong điều trị triệu chứng ho khan gây khó chịu mất ngủ nhưng không dùng cho trẻ em dưới một tuổi, người bệnh suy hô hấp, bệnh gan, người mẫn cảm với codein hoặc các thành phần khác của thuốc. Một số tác dụng phụ thường gặp khi sử dụng thuốc này như đau đầu, chóng mặt, khát và có cảm giác khác lạ; Buồn nôn, nôn, táo bón…

Dextromethorphan được sử dụng giảm ho nhất thời do kích thích nhẹ tại phế quản và họng như cảm lạnh thông thường hoặc hít phải các chất kích thích. Thuốc có hiệu quả nhất trong điều trị ho mạn tính, không có đờm. Thuốc thường được dùng phối hợp với nhiều chất khác trong điều trị triệu chứng đường hô hấp trên và không có tác dụng long đờm. Không sử dụng thuốc cho trẻ dưới 2 tuổi, mẫn cảm với thuốc. Thận trọng khi dùng với người bệnh có nguy cơ hoặc đang suy giảm hô hấp, tiền sử bị hen, dị ứng. Tác dụng phụ thường gặp lúc sử dụng thuốc như mệt mỏi, chóng mặt, nhịp tim nhanh, buồn nôn, đỏ bừng…

Alimemazin là thuốc giảm ho kháng histamin sử dụng điều trị các chứng ho khan do dị ứng, do kích thích, đặc biệt về ban đêm. Tác dụng an thần của thuốc là điều bất lợi lúc dùng thuốc ban ngày, nhưng có thể thuận tiện lúc ho ban đêm. Không dùng thuốc cho trẻ dưới hai tuổi. Mệt mỏi, uể oải, đau đầu, chóng mặt nhẹ, khô miệng… là những tác dụng phụ thường gặp lúc dùng thuốc này.

Có nên tự uống kháng sinh lúc thấy ho, sốt…?

Nhiều người thường tự mua thuốc ở các trung tâm thuốc mỗi khi có các biểu hiện ho, sốt, khạc đờm... hoặc đôi lúc họ tự sử dụng thuốc theo đơn thuốc cũ. Việc sử dụng thuốc tương tự có thể làm người bệnh bớt được công đi khám, mang lại chút lợi ích trước mắt, nhưng về trong tương lai có thể có tác hại khôn lường

TS. Nguyễn Thanh Hồi cho biết, việc tự mua thuốc như vậy là sai lầm rất lớn vì những lý do sau đây:

Thứ nhất, có tới hơn 50% số các trường hợp có ho, sốt, thậm chí có thể cả đau rát họng, hoặc đau ngực... là bệnh do vi rút, những trường hợp này bệnh nhân thường Không nhất thiết sử dụng kháng sinh điều trị, bởi thế việc sử dụng kháng sinh là không cần thiết thiết.

Thứ hai, người bệnh tự ý mua thuốc thường không mua đúng được thuốc theo bệnh, chẳng hạn bệnh A, cần được được điều trị với thuốc B, thì lại được các nhà thuốc bán cho thuốc C; bên cạnh đó, khi tự mua thuốc, người bệnh chưa biết sử dụng như thế nào cho đúng, sử dụng mấy viên thuốc trong một ngày, sử dụng bao nhiêu lần trong 1 ngày, hoặc sử dụng bao nhiêu ngày là đủ.

Thứ 3, việc tự sử dụng kháng sinh thường sẽ không đúng mức độ nặng của bệnh, do vậy bệnh diễn biến kéo dài, hoặc thậm chí nặng lên mà không được nhận ra đầy đủ, điều đó gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh, và lại gây khó khăn cho thầy thuốc nếu như người bệnh phải nhập viện, khi đó các bác sĩ sẽ không biết chọn thuốc gì cho điều trị tiếp theo.

Thu Hương

Làm gì khi trẻ bị ho?

Trẻ bị ho: Mẹo dân gian giúp trị ho dứt điểm

Món ăn bài thuốc cho trẻ ho

 

Read More

Điều trị hở van tim hai lá không cần phẫu thuật

Viện Tim Mạch Việt Nam - Bệnh viện Bạch Mai là nơi trước tiên tại Việt Nam đã ứng dụng và thực hiện phương thức điều trị mới cho các bệnh nhân hở van tim 2 lá nặng, gọi là “can thiệp sửa van 2 lá qua đường ống thông” với thiết bị có tên là MitraClip.

Đây là thiết bị điều trị bệnh hở van tim 2 lá bằng cách can thiệp nội mạch (qua đường ống thông), chỉ từ 1 lỗ chọc nhỏ từ tĩnh mạch đùi, qua da, đưa ống thông nhỏ lên tim theo đường mạch máu, cho phép các bác sĩ thực hiện việc điều trị (sửa, kẹp lại van hai lá bị hở) ngay lúc tim đang đập, không cần được tiến hành phẫu thuật tim hở. Do vậy, liệu pháp mới này rất quan trọng với những bệnh nhân bị bệnh hở van hai lá nặng, có chỉ định phẫu thuật nhưng không thích hợp hoặc không đủ tiêu chuẩn phẫu thuật, do tiền sử bệnh lý đi kèm và/hoặc thể trạng yếu.

Hở van tim 2 lá - bệnh lý phổ biến nhất của các tổn thương van tim

Bệnh hở van tim 2 lá rất phổ biến, đặc biệt khi dân số già đi. Hiện nay, tại Mỹ, có khoảng 4 triệu người mắc bệnh hở van tim 2 lá, cứ khoảng 10 người trên 75 tuổi thì có 1 người mắc bệnh.

Các bác sĩ và chuyên gia trong và ngoài nước đang thực hiện sửa chữa van tim 2 lá với thiết bị MitraClip tại Viện Tim mạch Việt Nam (BV. Bạch Mai)

Hở van tim 2 lá, bệnh lý hiểm nguy đe dọa tính mạng, là tình trạng van tim đóng không kín khiến dòng máu trào ngược lại và tràn qua tâm nhĩ trái trong quá trình tuần hoàn máu. Tình trạng này làm nâng cao gánh nặng cho quả tim. Để duy trì đủ lượng máu lưu chuyển trong cơ thể, buồng tim phải bù trừ bằng cách giãn tâm thất trái - buồng bơm máu chính của tim. Việc tim phải bơm nhiều hơn, có thể dẫn đến nguy cơ rối loạn nhịp tim, đột quỵ, suy tim, là các nguyên do dẫn tới tử vong.

Hở van tim 2 lá bao gồm hai loại chính: nguyên phát (hở van có Xuất xứ tại tổ chức van) và thứ phát (hở van có nguồn gốc chức năng). Hở van tim hai lá nguyên phát là do một hoặc nhiều hơn 1 khiếm khuyết về mặt giải phẫu học trong cấu trúc van tim. Hở van tim 2 lá thứ phát là do tim bị tổn thương làm ảnh hưởng tới hiệu suất của van tim.

Phương pháp đột phá trong điều trị hở van tim

Phẫu thuật là một trong các phương pháp điều trị hở van tim 2 lá nguyên phát, nhưng chỉ một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân thích hợp với phương pháp này. Nhiều người bệnh không đủ sức khỏe để trải qua phẫu thuật, đặc biệt là người cao tuổi hoặc người đã mắc các căn bệnh khác. Phương pháp điều trị bằng thuốc cũng chỉ dừng lại tại mức điều trị các triệu chứng, chứ không thể ngăn chặn tiến triển của bệnh.

MitraClip - Thiết bị can thiệp nội mạch

MitraClip là phương pháp điều trị hở van tim hai lá không cần phẫu thuật. Phương pháp này đã được vận dụng trong điều trị hở van tim 2 lá nguyên phát và thứ phát ở châu u, Úc và một số quốc gia khác. Tại Mỹ, MitraClip được Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt để áp dụng cho các bệnh nhân bị hở van tim 2 lá nguyên phát, không thể phẫu thuật vì nguy cơ biến chứng hoặc tử vong.

MitraClip, thành tựu nghiên cứu của Abbott, là phương pháp mới điều trị bệnh hở van tim hai lá bằng cách can thiệp nội mạch. Toàn bộ hệ thống MitraClip sẽ được đưa đến tim qua đường tĩnh mạch đùi. Tim vẫn hoạt động bình thường trong suốt quy trình này mà Không nhất thiết sự hỗ trợ từ các máy trợ tim - phổi. Nguyên lý hoạt động của thiết bị là kẹp phần hở giữa hai van tim để ngăn chặn dòng máu trào ngược vào buồng tim, giúp tim bơm máu hiệu quả hơn; nhờ đó giảm triệu chứng và nỗ lực chất lượng cuộc sống của bệnh nhân. Bệnh nhân được điều trị bằng MitraClip mất trung bình 3 ngày nằm viện để có thể sinh hoạt lại bình thường.

 

MitraClip giúp giảm thiểu hiện tượng máu bị trào ngược, giảm thiểu các triệu chứng và thời gian nằm viện

 

“Can thiệp sửa van 2 lá qua đường ống thông với thiết bị MitraClip là phương pháp đột phá trong việc điều trị hở van tim”, PGS.TS.BS. Đỗ Doãn Lợi, Viện trưởng Viện Tim Mạch - Bệnh viện Bạch Mai cho biết. “Nhờ MitraClip, chúng ta có thể mang đến một cơ hội giúp các bệnh nhân mắc bệnh hở van tim 2 lá nặng tiếp cận 1 phương pháp điều trị mới, có thể nỗ lự chất lượng cuộc sống của họ. Phương pháp điều trị mới này giúp các bệnh nhân mau hồi phục, nhanh nhất trở lại với cuộc sống bình thường”.

PGS.TS.BS. Phạm Mạnh Hùng, Trưởng đơn vị Tim mạch Can thiệp - Viện Tim Mạch Việt Nam, người trực tiếp tham gia thực hiện kỹ thuật cùng các đồng nghiệp, chia sẻ: “Việc tiến hành thành công kỹ thuật MitraClip ở Việt Nam, đã 1 lần nữa chứng minh khả năng tiếp cận và triển khai các kỹ thuật hiện đại, phức tạp của các thầy thuốc tim mạch can thiệp Việt Nam. Bên cạnh đó, sự phối hợp nhuần nhuyễn giữa các thầy thuốc chuyên sâu bệnh tim mạch theo nhóm làm việc (heart team), bao gồm các thày thuốc lâm sàng tim mạch, tim mạch can thiệp, siêu âm tim, gây mê hồi sức và phẫu thuật tim mạch, đã góp phần quyết định bảo đảm thành công của thủ thuật”.

Minh Thư

Ngủ ngon nhờ thực phẩm

Hà Nội: Hơn 20 trẻ sốt phát ban nghi sởi nhập viện

Hỗ trợ điều trị nâng cao huyết áp với cây hoa ngâu

 

Read More

Cách phát hiện sớm bệnh Down

Hỏi: Tôi năm nay 39 tuổi mới lập gia đình và dự kiến sẽ sinh con, nhưng nghe nói lớn tuổi sinh con dễ bị bệnh Down. Vậy tôi xin hỏi bệnh Down biểu hiện như thế nào và làm cách nào để phát hiện sớm?

(Tiêu Như Phụng - TP.HCM)

Trả lời: Bệnh Down là bất thường nhiễm sắc thể, thông qua dư 1 nhiễm sắc thể của cặp 21 trong quy trình phân chia giao tử của mẹ tức là trứng. Bệnh được Langdon Down đã thể hiện lần đầu tiên vào năm 1866 và lấy tên ông được đặt cho hội chứng này.

Bệnh Down là tập hợp các bất thường bẩm sinh biểu hiện bằng sự trì trệ về tinh thần, da có hiện tượng quá to trên cơ thể, mũi nhỏ - tẹt, mặt bẹt, hai mắt xếch cách xa nhau, đầu ngắn. Qua nhiều năm hoạt động nghiên cứu, các nhà y khoa đã thấy rằng việc tầm soát Down có những bước tiến đáng kể; lúc đầu là phân lập tế bào thai nhi từ máu ngoại vi người mẹ để đưa ra chẩn đoán, tiếp tới phương pháp tầm soát Trisomy 21, được giới thiệu từ năm 1970 dựa về mối liên quan đến tuổi người mẹ.

Bệnh Down là tập hợp các bất thường bẩm sinh biểu hiện bằng sự trì trệ về tinh thần, da xuất hiện quá lớn trên cơ thể, mũi nhỏ - tẹt, mặt bẹt, 2 mắt xếch cách xa nhau, đầu ngắn.

Nhiều nghiên cứu đã chứng minh mối liên quan mật thiết giữa mẹ và hội chứng Down, ví dụ như tần suất hội chứng Down là 1/1500 tại bà mẹ dưới 25 tuổi thì tần suất này tăng lên 1/1.000 lúc bà mẹ 30 tuổi và 1/100 lúc bà mẹ 40 tuổi. Việc xác định nhiễm sắc thể bằng chọc ối cho kết quả chính xác, nhưng mang tới nguy cơ sảy thai và kinh phí lớn, nên ít được ứng dụng phổ biến ở phụ nữ có thai, chọc ối chỉ ứng dụng với các thai phụ tuổi từ 40 trở đi. Từ từ, sự chọc ối phát triển thành trải rộng hơn và lúc thấy hội chứng Down xuất hiện tại cả nhóm an toàn và nhóm nguy cơ cao bởi vậy việc tầm soát bao gồm tại phụ nữ tuổi từ 35 trở đi, việc chọc ối phải được làm lúc thai từ 15 tuần trở nên.

Đến năm 1980, 1 phương pháp tầm soát Down mới được mô tả không chỉ tuổi đánh mức chi phí mẹ mà còn đánh mức giá sự trảo đổi các chỉ số sinh lý của thai kỳ trong máu người mẹ, độ đặc hiệu 50 - 70%. Từ năm 1990 trở lại đây, siêu âm có vai trò rất cần yếu trong việc tầm soát hội chứng Down; đó là đo độ mờ da gáy ở thai nhi có tuổi thai 11 - 13 tuần 6 ngày: độ mờ này nâng cao cao trên 3.5mm là nguy cơ Down; phương pháp được xác định rất rõ trên máy siêu âm có độ phân giải cao và độ phóng đại lớn; khoảng 75% trẻ Down đặc trưng có nâng cao độ mờ da gáy dày hơn và 60 - 70% không có xương mũi, tình trạng này quan sát thấy rõ nhất ở 3 tháng đầu của thai kỳ. Do đó, siêu âm định kỳ ở thời điểm thai 11 - 14 tuần là rất thiết yếu nhất là ở các bà mẹ có tuổi cao từ 35 tuổi trở lên là chỉ định tuyệt đối, vì siêu âm đơn giản, kinh phí không tốn kém, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe thai nhi. Việc tầm soát tuổi mẹ + độ mờ da gáy + xét nghiệm huyết thanh mẹ kèm xác định xương mũi thai nhi trong 3 tháng đầu thai kỳ cho chẩn đoán chuẩn xác tới 95%.

Tóm lại, đứa trẻ ra đời ví dụ bị bệnh Down sẽ không có khả năng tự chăm sóc bản thân và khả năng lao động được sẽ là gánh nặng cho gia đình và xã hội, không những vào kinh tế mà còn vào mặt tâm lý, tình cảm. Việc chẩn đoán sớm bệnh Down trong thai kỳ sẽ giúp thai phụ và gia đình biết sớm vào sức khỏe của thai nhi và có lựa chọn đúng đắn phù hợp với hoàn cảnh gia đình.

BS.CKI.TRẦN QUỐC LONG

Những việc không nên làm khi bị cảm lạnh, cảm cúm

Trà xanh - dùng đúng mới tốt

Vừa vào cuộc, Vietnam`s Next Top Model đã bị nghi lộ tới Top 7

 

Read More

Mối đe dọa môi trường nghiêm trọng từ động vật

Con người gây ra những thách thức trực tiếp nhất đối với môi trường tự nhiên như bùng nổ dân số, phá hủy rừng đầu nguồn, sự cố tràn dầu phá hủy hệ sinh thái biển, khí thải giao thông, khói của các nhà máy, khu công nghiệp... nhưng con người không phải là yếu tố chỉ có đang từng ngày làm môi trường xấu đi. Đôi khi những mối đe dọa cực kỳ nguy hiểm với môi trường lại tới từ động vật.

Chuột, rừng phân mảnh và bệnh Lyme

Một trong những hành động tàn phá môi trường tự nhiên nặng nề mà con người gây ra là chặt phá rừng đầu nguồn, rừng nguyên sinh bừa bãi dẫn đến việc rừng phân tán mảnh thành từng khu vực nhỏ. Điều này ảnh hưởng trực tiếp và đáng báo động tới không gian sống của các loài động vật hoang dã. Một loạt nghiên cứu được tiến hành cho thấy bọ ve gây bệnh Lyme phát triển nhanh chóng và với số lượng cực to ở các khu rừng nhỏ và chúng ký sinh chủ yếu trên chuột. Bệnh Lyme là căn bệnh do vi khuẩn Borrelia burgdorferi gây ra với triệu chứng viêm khớp và rối loạn tâm thần. Ở Mỹ có đến 300.000 người được chẩn đoán mắc căn bệnh này mỗi năm. Và theo 1 nghiên cứu cách đây không lâu được tiến hành tại Anh, việc lây nhiễm bệnh Lyme đã nâng cao gấp 5 lần đối với những người sống gần các khu rừng nhỏ. Tại sao lại có hiện trạng này? Theo lý giải của các chuyên gia: Việc gia tăng nhanh số lượng chuột có chứa bọ ve Lyme ký sinh là do các loài gặm nhấm hoang dã khác như sóc, động vật ăn thịt chuột như diều hâu và chồn bị phá hủy môi trường sống.

Bọ ve có vi khuẩn Lyme sống ký sinh.

Ngỗng gây ô nhiễm

Những con ngỗng không còn là biểu tượng yêu dấu và đặc trưng của vùng     hoang dã Bắc Canada nữa vì số lượng quá to của loài ngỗng này ngập tràn các mặt hồ, ao nuôi trong công viên khiến chúng thải ra lượng phân gây ô nhiễm nặng nề đến môi trường sống. Mỗi 1 con ngỗng thải 1 pound chất thải mỗi ngày và đây cũng chính là nguồn lây lan các bệnh truyền nhiễm của các loài chim. Vi khuẩn E.coli và thậm chí cả vi khuẩn Chlamydia cũng được phát hiện có khả năng cao lây nhiễm sang con người do tiếp xúc với chất thải của ngỗng. Thậm chí, chúng phát triển phức tạp và kháng thuốc kháng sinh vẫn sử dụng để điều trị bệnh. Đặc biệt thói tập trung đông đúc tại nơi xử lý chất thải sắp trang trại cũng góp phần vào việc phân tán các vi khuẩn gây bệnh.

Cuộc xâm lược của ốc sên châu Phi khổng lồ

Loài ốc sên đất khổng lồ của châu Phi có thể sống đến 9 năm và sinh sản rất mạnh, chúng đẻ tới 1.200 quả trứng mỗi năm và lúc cuộc xâm lược của loài nhuyễn thể này xảy ra nó sẽ có sức tàn phá rất lớn. Một con ốc sên có thể tạo ra một số lượng ốc con đủ để xâm lấn toàn bộ 1 khu phố. Ốc sên có khả năng ăn hơn 500 loài thực vật gồm cả lạc, dưa hấu và dần dần xâm nhập về các bãi cỏ, lùm cây ở công viên và món ăn ưa thích của chúng là vôi vữa trên các tường nhà để nâng cao cường canxi cho vỏ cứng của chúng. Điều đáng quan tâm ở loài ốc sên này không chỉ đơn thuần vào hình dáng gớm guốc của chúng mà chất nhầy của ốc sên có thể chứa 1 loại ký sinh trùng có thể gây ra dạng thức của bệnh viêm màng não, không gây tử vong nhưng gây đau đớn. Florida, 1 bang của nước Mỹ đã phải gánh chịu hậu quả từ hai cuộc xâm lấn của loài ốc sên này từ năm 1966 tới nay. Nguyên nhân do ốc sên được nuôi làm vật cảnh trong nhà nhưng sau đó được thả ra ngoài tự nhiên và tạo ra số lượng ốc sên lên đến 18.000 con. Hiện nay, Ủy ban Nông nghiệp của tiểu bang Floria đang đặt việc tiêu diệt ốc sên là chỉ tiêu bậc nhất để cải tạo môi trường sống.

Cuộc xâm lược của ễnh ương Bullfrog

Những con ễnh ương Mỹ tính đến nay là loài ếch lớn nhất tại khu vực Bắc Mỹ. Có Xuất xứ từ Đông Bắc Mỹ, những con ếch khổng lồ này có thể nặng tới 1,5kg. Chúng tiêu diệt phần nhiều loài động vật hoang dã và cả nền nông nghiệp tại các quốc gia này. Tại Bắc Mỹ, các nhà khoa học môi trường đã phải dùng từ “tàn phá” để thể hiện những gì loài này gây ra tại phía Tây của lục địa. Một nghiên cứu được tiến hành ở phần phía Nam của đảo Vancouver, các nhà khoa học đã tìm thấy xác của 18.814 loài đồng vật bao gồm tôm, ếch, cá, kỳ nhông, thằn lằn và rắn, thậm chí cả các loài chim cũng là nạn nhân của loài động vật này.

Vẹt đuôi dài xâm lấn Vương quốc Anh

Vẹt là loài động vật đặc trưng của các khu rừng nhiệt đới, cũng là chim  nuôi được rất nhiều người ưa chuộng nhưng nguy cơ xâm lấn của loài vẹt đuôi dài càng ngày càng phát triển thành khiếu nại nghiêm trọng. Ở Anh, số lượng to loài vẹt đuôi dài màu xanh lá cây của Ấn Độ là mối đe dọa đối với các loài chim bản địa cũng như gây những thiệt hại đối vối cây trồng, thực vật bản địa và môi trường ngoại thành. Loài vẹt này có khả năng tấn công mạnh mẽ các loài chim khác cùng sinh sống trong môi trường tự nhiên của chúng và cạnh tranh cả việc làm tổ. Có khoảng 30.000 con vẹt đuôi dài tại Anh hiện nay.

Sự đe dọa của cá chép châu Á

Số lượng lớn cá chép châu Á đã tràn ngập các lưu vực thoát nước và các nhánh sông dẫn đến các hồ nước to ở nhiều nơi trên thế giới, tính từ lúc những năm 1960 và 1970. Loại cá chép đầu to, bạc, đen và cá chép cỏ có thể tiêu thụ thức ăn hàng ngày bằng 20% trọng lượng cơ thể. Chúng làm ảnh hưởng và gây xáo trộn đến không gian sống của 50% các loài cá bản địa. Cảnh báo vào sự lây lan của loài cá này đem lại đã khiến các nhà khoa học môi trường thực sự quan tâm trong những năm sắp đây.

Sự khủng hoảng của loài chuột túi Úc

Loài thú có túi là 1 biểu tượng đặc trưng của đất nước Australia tươi đẹp, nhưng loài thú có túi không bản địa được coi là mối đe dọa to đối với môi trường ở New Zealand. Loài này được chứng minh là 1 thảm họa đối với môi trường tự nhiên, chúng giết chết hàng triệu loài chim rừng và phá hủy vô số tổ hàng năm. Đồng thời loại chuột túi không bản địa này cũng là nguyên do lây truyền bệnh lao bò - mối đe dọa giết chết vật nuôi ở New Zealand. Các loài thú có túi hiện nay chiếm tới 90% hệ động vật tại New  Zealand khiến kế hoạch hành động và các đề xuất phương hướng kiểm soát giá tiền đến 111 triệu USD mỗi năm. Thiệt hại trong ngành sản xuất chăn nuôi do loài chuột túi này gây ra có thể đạt đến 40 triệu USD mỗi năm.

(Theo TTz)

Minh Huệ

 

Ba hướng giải quyết ứng phó dịch do virut trong tương lai

Liệu pháp cấy ghép mỡ thẩm mỹ: Những rủi ro tiềm ẩn

Bật mí những bí quyết của người trường thọ?

 

 

Read More